Fictie en non-fictie

Je hebt in je leven waarschijnlijk al veel verhalen gelezen of gehoord, sommige van deze verhalen zijn verzonnen, andere verhalen zijn echt gebeurd. De verhalen die verzonnen zijn, noem je fictie.                    Het woord fictie komt van het Engelse woord fiction, dat 'verzinsel' betekent. 

Verhalen, gedichten, strips, computerspellen, films en t.v. series zijn er voor je plezier, je kan dus zeggen dat fictie wordt geschreven om je te vermaken. Anders gezegd: het tekstdoel van fictie is amuseren. 

Verhalen kunnen, naast je vermaken, ook iets met je doen. Ze kunnen je bijvoorbeeld aan het denken zetten, je diep raken, je iets leren, of je helpen bij het vormen van een mening.

Waargebeurde verhalen, verhalen die echt gebeurd zijn, noem je non-fictie. Ook teksten die feitelijke informatie geven, zoals krantenartikelen, verslagen van voetbalwedstrijden, documentaires over bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog, lesboeken en de atlas behoren tot de non-fictie. Deze teksten worden niet tot de literatuur gerekend, maar tot de informatieve media.

Om te kunnen zeggen of een tekst fictie of non-fictie is, moet je jezelf twee vragen stellen:

1. is de tekst verzonnen (fictie) of niet?

2. wil de schrijver met deze tekst vooral informatie geven (non-fictie) of juist amuseren (fictie)?

Als je naar de tekst zelf kijkt, zul je zien dat een fictietekst vaak veel "overbodige" elementen bevat die als belangrijkste doel hebben om het leesplezier te vergroten. Denk hierbij aan het gebruik van bijvoeglijke naamwoorden (een onheilspellend geluid, een overdonderende knal etc.). Ook zie je vaak dat de schrijver in het hoofd van de hoofdpersoon kan kijken. Zo kan de schrijver de lezer vertellen wat de hoofdpersoon in het verhaal denkt of voelt.

In een non-fictietekst zijn dat soort elementen vaak afwezig. Je ziet daar juist veel details die informatie bevatten. Hoe hoog een berg precies is, hoeveel gram suiker er in een recept moet, van wanneer tot wanneer koning Willem II precies geregeerd heeft, etc.

Het belangrijkste doel van de schrijver van non-fictie is dan ook niet om de lezer te vermaken, maar om precieze informatie te geven over het onderwerp van de tekst.