Stijlfiguren

Een stijlfiguur is het doelbewuste gebruik van een of meer woorden die afwijken van de gebruikelijke betekenis. Dit wordt met name in de literatuur veel gebruikt om een bepaald effect bij de lezer te bereiken. Vaak wil men hiermee de aandacht van de lezer trekken en hem op een belangrijk punt wijzen. Er zijn verschillende stijlfiguren.

• Herhaling (repetitio)

               Je gebruikt twee (of meer) keer hetzelfde woord om er aandacht op te vestigen.                                                 Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       Dat heb je goed, heel goed gedaan!                                                                                                                                               Dag na dag wachtte hij.                                                                                                                                                                     Nooit, nooit vergeet ik jou.

• Tautologie

               Je zegt twee keer hetzelfde met verschillende woorden. De woorden betekenen ongeveer                               hetzelfde en behoren tot dezelfde woordsoort.                                                                                                                     Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       Enkel en alleen dit weekend is dit product in de aanbieding.                                                                                                 Voor altijd en eeuwig zal ik van je houden.                                                                                                                                 Dat ga ik nooit ofte nimmer doen!

• Pleonasme

                Je zegt twee keer ongeveer hetzelfde met verschillende woorden en de woorden behoren tot                        verschillende woordsoorten. Je gebruikt het om een eigenschap van iets te benadrukken.                              Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                        In het stadion ligt een mooie groene grasmat.                                                                                                                            ronde cirkel, houten boomstam, mondeling gesprek, witte sneeuw

• Eufemisme

               Een eufemisme gebruik je om iets wat niet zo prettig of netjes is, op een verzachtende/ nette                     manier onder woorden te brengen.                                                                                                                                           Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       We hebben de hond laten inslapen. (dood maken)                                                                                                                   "Een bejaarde" of "een oudere" (i.p.v. een oude man/vrouw)                                                                                               Er vindt een reorganisatie plaats. (i.p.v. er worden mensen ontslagen)

• Understatement

               Bij een understatement wordt iets op een spottende manier verkleind of verzwakt. Het verschil                 met het eufemisme zit hem in de spot. Je wil juist iets extra benadrukken door het te verkleinen                 of verzwakken.                                                                                                                                                                                     Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       'Ik zal dat brandje wel eens even blussen', zei de brandweerman toen hij bij de enorme brand                               aankwam.                                                                                                                                                                                               Ze kan wel aardig zingen. (terwijl ze een geweldige zangeres is)                                                                                       Dat was niet zijn slimste idee! (bij een enorme blunder)

• Tegenstelling (antithese)

               Bij de tegenstelling staan twee zaken in een zin die eigenlijk tegengesteld zijn om het juist te                     benadrukken.                                                                                                                                                                                       Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       Hij is meer dood dan levend.                                                                                                                                                             Jong en oud spelen samen.                                                                                                                                                               Liefde en haat liggen soms dicht bij elkaar.

• Hyperbool (overdrijving)

               Bij een overdrijving wordt iets op een overdreven manier uitgedrukt. Je gebruikt een hyperbool                 om iets te laten opvallen.                                                                                                                                                               Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                       Ik wacht al een eeuw op hem!                                                                                                                                                          Dat kost een fortuin!                                                                                                                                                                            Ik lach me dood!

• Opsomming - climax - anticlimax

                Een opsomming gebruik je om iets te benadrukken. Meestal zit er in de opsomming een climax                  (een in kracht toenemende rij) of een anticlimax (een in kracht afnemende rij).                                                  Bijvoorbeeld:                                                                                                                                                                                        Op het boodschappenlijstje stond boter, kaas en eieren. (opsomming)                                                                              De klas begon met fluisteren, ging toen praten en op het laatst schreeuwde iedereen. (climax)                                Hij is wereldberoemd, nou ja, in Nederland dan, ten minste in Zevenaar, daar hebben ze wel eens                        van hem gehoord. (anticlimax)