Rijmschema
Als een gedicht geen eindrijm heeft, dan heeft een gedicht blanke verzen. Blanke verzen zijn dus verzen zonder eindrijm. Heel veel gedichten hebben wel eindrijm. Eindrijm bepaalt het rijmschema.
Een rijmschema is een patroon waarin de rijmwoorden in een gedicht staan. Met een rijmschema ontdek je makkelijk hoe een gedicht in elkaar zit. Het rijmschema laat zien welke regels van een gedicht op elkaar rijmen. Je geeft dit aan met letters. Woorden die op elkaar rijmen, krijgen dezelfde letter.
- Slagrijm: aaaa De zon gaat onder in de zee (a) Ik kijk naar meeuwen en vlieg met ze mee (a) In mijn hand een kopje thee (a) Samen met mijn herinneringen erg tevree (a)
- Gepaard rijm: aabb De zon gaat onder in de zee. (a) Ik kijk naar meeuwen en vlieg met ze mee. (a) De lucht wordt langzaam donker blauw. (b) De nacht begint, een droom zo trouw. (b)
- Gekruist rijm: abab Ik loop door een oude laan. (a) De vogels fluiten, ik voel me blij. (b) De zon verdwijnt, ik zie de maan. (a) Gelukkig loopt mijn vriendin naast mij. (b)
- Omarmend rijm: abba De lucht is grijs. (a) Er komt een storm aan. (b) Ik weet niet waar ik heen moet gaan. (b) Wat is wijs? (a)
- Gebroken rijm: abcb (de c verwacht je niet) Het was zo stil, een vreemd geluid. (a) De vogels floten, ik voelde me los. (b) De zon verdween, het werd wat koud. (c) Ik liep een eindje in het bos. (b)
- Verspringend rijm: abcabc Het was zo stil, een vreemd geluid. (a) De vogels floten, ik liep in het bos. (b) De zon verdween, het werd wat koud. (c) De ekster verscheen met een grote buit. (a) Het meisje zonder oorbellen was de klos. (b) Ze trapt boos tegen een groot stuk hout. (c)
Tip: Lees een gedicht hardop en zoek de woorden die rijmen. Schrijf de rijmletters achter elke regel.
Rijmschema: het patroon van rijmende regels in poëzie!
1. Slagrijm = A-A-A-A
2. Gepaard rijm = A-A-B-B-C-C
3. Gekruist rijm = A-B-A-B
4. Omarmend rijm = A-B-B-A
5. Gebroken rijm = A-B-C-A-B
6. Verspringend rijm = A-B-C-A-B-C