Het bijvoeglijk naamwoord

Bijvoeglijke naamwoorden

Bijvoeglijke naamwoorden beschrijven een eigenschap of toestand van een zelfstandig naamwoord.  De spelling verandert soms afhankelijk van het gebruik. 

1.            Een bijvoeglijk naamwoord eindigt bijna altijd op een -e.

• De mooie koe
• Het dikke varken
• De leuke jongen
• Het mooie meisje

2.           Een bijvoeglijk naamwoord krijgt geen -e als het zelfstandig naamwoord een het-woord is                     en  er 'een' voor staat.

• Het lieve meisje - een lief meisje
• Het grote raam - een groot raam
• Het kleine glas - een klein glas
• Het dikke varken - een dik varken

Stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden

Een stoffelijk bijvoeglijk naamwoord geeft aan van welk materiaal, welke 'stof', iets gemaakt is.

1.          De meeste stoffelijke bijvoeglijke naamwoorden eindigen op -en

• De houten lepel
• Het gouden horloge
• De leren broek
• Een wollen trui
• Een rieten dak

2.           Heel moderne stoffen krijgen helemaal geen uitgang

• een plastic bakje
•  een polyester boot

Het voltooid deelwoord gebruikt als bijvoeglijk naamwoord

Als het voltooid deelwoord wordt gebruikt als bijvoeglijk naamwoord, dan is het geen werkwoord meer en dus verandert de spelling. Het voltooid deelwoord dat gebruikt wordt als bijvoeglijk naamwoord eindigt op: -t/-d of op -en.

1.          Voltooid deelwoord eindigt op -d of -t                                                                                                                                   Als het voltooid deelwoord eindigt op -d of -t en het is bijvoeglijk gebruikt, dan schrijf je het                     zo kort mogelijk.

• verpesten                Het feest is verpest.(vd)                 het verpeste feest (bn)
• zoeken                      De sleutel is gezocht. (vd)              de gezochte sleutel (bn)
• kopen                        De trui is gekocht. (vd)                    de gekochte trui (bn)
• verbreden                De weg is verbreed. (vd)                  de verbrede weg (bn)

               Je schrijft het bijvoeglijk naamwoord dus zo kort mogelijk, maar zorg wel dat de uitspraak                           altijd nog klopt!  Als er dd of tt in het hele werkwoord staat dan schrijf je het bijvoeglijk                                 naamwoord ook met dd of tt.                                                                                                                                                       Dus: de verpotte plant, want anders staat er "de verpote plant".   

2.           Voltooid deelwoord eindigt op -en                                                                                                                                           Van verschillende sterke werkwoorden eindigt het voltooid deelwoord op -en.                                                    In deze gevallen eindigt ook het bijvoeglijk naamwoord op -en.

• dragen                         De pet is gedragen (vd)                   de gedragen pet (bn)
• helpen                          De klant is geholpen (vd)               de geholpen klant (bn)
• vallen                           De bal is gevallen (vd)                      de gevallen bal (bn)
• smelten                       Het ijsje is gesmolten (vd)              het gesmolten ijsje (bn)

Het tegenwoordig deelwoord gebruikt als bijvoeglijk naamwoord

Een tegenwoordig deelwoord kun je ook gebruiken als bijvoeglijk naamwoord. Je plaatst het tegenwoordig deelwoord met of zonder een –e voor het zelfstandig naamwoord

• De klas zit vol lachende leerlingen
• De pratende docent is moe
• Hij gaf een ontwijkend antwoord.
• Happend in haar broodje kijkt ze goedkeurend rond.