Het meervoud van zelfstandige naamwoorden

De meeste zelfstandige naamwoorden (zn) hebben een enkelvoud en een meervoud, maar er zijn ook zelfstandig naamwoorden die alleen maar in het meervoud voorkomen (hersenen/hersens) of alleen in het enkelvoud (zand, politie).

De meeste woorden krijgen in het Nederlands een uitgang op -en.
Er zijn drie regels waar rekening mee gehouden moet worden.

1.           De lengte van klinkers moet het zelfde blijven, zowel in het enkelvoud, als in het meervoud.

•  rok - rokken

2.            Er mogen geen een dubbele open klinkers worden gebruikt                                                                                       Als de laatste lettergreep van een zelfstandig naamwoord in het enkelvoud een dubbele                                klinker heeft, dan komt er geen dubbele open klinker in het meervoud.

•  peer - peren

3.           f wordt v, s wordt z

• neus - neuzen
•  brief – brieven

Veel voorkomende meervoudsvormen                                                            

1.           Je gebruikt de meervoudsuitgangen -(e)n, –s, -eren

• paard - paarden
• beker - bekers
• ei - eieren

2.           Je verdubbelt de laatste letter van het enkelvoud, anders krijg je een verkeerde uitspraak

• pak - pakken
• les - lessen
• pet – petten

3.          Je laat een klinker weg

• paal - palen
• beer - beren
• boom – bomen

Meervoud op een vaste 's

Bij woorden die eindigen op een klinker, kun je een meervoud op een –'s en of een vaste s krijgen.            Een –'s gebruik je een verkeerde uitspraak te voorkomen.

1.            Bij woorden die eindigen op de klinker: -a, -i, -o, -u of –y schrijf je een –'s.

• lama - lama's
• accu - accu's
• baby - baby's

2.           Bij  namen van letters en afkortingen

• f's
• cd's
• dvd's

                Let op: letters en afkortingen eindigend op een s-klank hebben een meervoud op 'en.                                      (x'en, HTS'en)

Meervoud op een vaste s

1.           Een vaste s gebruik je bij woorden die eindigen op de klinker –e, of bij woorden die eindigen                   op  een klank met meer klinkers.

• etui – etuis
• etalage - etalages
• cowboy - cowboys
• cadeau – cadeaus

2.           Woorden die eindigen op onbeklemtoonde uitgangen: -el, -em, -en,-erd, -aar, -um

• lepel – lepels
• wandelaar -wandelaars
• Let op: er zijn veel uitzonderingen met woorden op aar: leraren, ambtenaren

3.            Leenwoorden die ook een meervoud op -s hebben in de oorspronkelijke taal

• duel - duels
•  tram – trams

4.            Woorden die eindigen op de beklemtoonde uitgangen-eur of –foon

• monteur – monteurs
• telefoon - telefoons

5.            Woorden die eindigen op de beklemtoonde uitgangen -oor of –ier

• pastoor – pastoors
• bankier - bankiers

Bijzondere meervoudvormen

1.            Woorden met een meervoudsuitgang op –eren

• Kinderen
• Eieren
• Kalveren
• Volkeren
• Runderen
• Gemoederen
• Lammeren
• Goederen
• Liederen

2.            Woorden met een uitgangsvorm op –deren

• been - beenderen (been - benen heeft andere betekenis)
• blad - bladeren (blad - bladen heeft andere betekenis)

3.            Korte klinker verandert in lange klinker                                                                                                                                Het meervoud is onregelmatig doordat de klinker in de laatste lettergreep verandert.

• bedrag – bedragen
• gebod – geboden
• gat – gaten

4.            De i verandert in het meervoud in een e

• lid – leden
• smid – smeden

5.           -heid verandert in –heden

• gelegenheid – gelegenheden
• moeilijkheid - moeilijkheden

6.           Niet verdubbelen laatste medeklinker                                                                                                                                   Als het woord uit meerdere lettergrepen bestaat en de klemtoon valt niet op het laatste                                 gedeelte  van het woord, dan moet je bij de laatste lettergreep de medeklinker niet                                           verdubbelen. 

• dommerik - dommeriken
• slimmerik - slimmeriken
• havik - haviken
• leeuwerik - leeuweriken
• lomperik - lomperiken
• monnik - monniken
• perzik - perziken
• viezerik - viezeriken
• dreumes - dreumesen
• luiwammes - luiwammesen
• lemmet – lemmeten

7.           Woorden op –ee                                                                                                                                                                                 Woorden op -ee kunnen zowel op –s eindigen als op –ën.

• zee - zeeën
• fee - feeën
• abonnee - abonnees
• dominee – dominees

8.           Woorden op een –ie                                                                                                                                                                         Woorden op -ie kunnen zowel op –s eindigen als op –(ë)n.                                                                                           Als de klemtoon wèl op de laatste lettergreep valt, krijg je wèl –en aan het woord vast.

• industrie - industrieën
• knie - knieën

               Als de klemtoon niet op de laatste lettergreep valt, krijg je geen extra -e, maar komt het trema                   op de laatste -e.

• porie - poriën
• bacterie – bacteriën

Dubbele meervoudsvormen

1.           Sommige Latijnse woorden eindigend op -um of -on                                                                                                     Deze hebben dan een meervoud eindigend op een -s, maar ook op een –a.

• museums – musea
• aquariums - aquaria
• stadions – stadia