Onderwerp en thema

Het onderwerp van een verhaal kun je vaak in één woord aangeven, bijvoorbeeld: liefde, vriendschap, reizen of oorlog.  

Als je meer nauwkeurig wilt beschrijven waar het verhaal over gaat, dan noem je het thema. Voor het beschrijven van het thema heb je meer woorden nodig. Vaak gebruik je hiervoor één zin. Deze ene zin is de kortste samenvatting die je van het boek kunt geven.

Met het thema van het verhaal wordt dus iets anders bedoeld dan het onderwerp. Een onderwerp kan bijvoorbeeld 'pesten' of 'liefde' zijn, maar in het thema zit altijd een boodschap verborgen.

• Een thema bij het onderwerp pesten kan bijvoorbeeld zijn: 'Je moet iedereen in zijn waarde laten' of 'Wat kan het effect zijn van 'grapjes' met anderen?'
• Een thema bij het onderwerp liefde kan zijn: 'Hoeveel mag je van iemand houden' of 'Is liefde altijd goed voor je?'

Het thema van een verhaal bepalen is niet makkelijk en je moet over het hele verhaal nadenken om erachter te komen wat het thema van het verhaal is. Alles in een verhaal werkt naar het thema toe. Om het thema te bepalen kun je jezelf de volgende vragen stellen:

• Wat is de 'wijze les' van het verhaal?
• Wat wil de schrijver je meegeven over het onderwerp?
• Met welk probleem (gevoel/gedachte) zit de hoofdpersoon?
• Wat ontdekt de hoofdpersoon over het onderwerp?
• Verandert hij/zij van mening in de loop van het verhaal?
• Zegt het verhaal iets over een universeel (voor iedereen geldend) probleem?

Bij het thema moet je altijd uitleggen waarom jij denkt dat dit het thema van het verhaal is. Dat doe je door verschillende punten uit het verhaal in je antwoord te verwerken. Gebruik bijvoorbeeld gebeurtenissen uit het verhaal om je antwoord te onderbouwen.