Samenstellingen

Samenstellingen zijn woorden die bestaan uit twee of meer woorden die samen één nieuw woord vormen. Ze worden vaak aan elkaar geschreven, maar soms wordt er een koppelteken (-) gebruikt, of worden er  tussenletters (-s- of -en-) gebruikt om de woorden aan elkaar te koppelen.


Het gebruik van tussenletters:

1.           Tussenletter –s                                                                                                                                                                                  Gebruik een tussen letter –s als je die hoort

  • jongensboek
  • stationsrestauratie
  • dorpsfeest

               Begint het 2e woord met s-klank, zet er dan even een ander woord voor in de plaats om te                           horen of een –s toegevoegd moet worden.

  • stationschef (stationsrestauratie)
  • liefdesspel (liefdesrelatie)


2.           Tussenletter –(e)n                                                                                                                                                                             Basisregel: Als het linker woord van de samenstelling slechts 1 meervoud op (e)n heeft, dan                       schrijf je (e)n

  • eikenboom       (eik - eiken)
  • pannenkoek    (pan - pannen)
  • kippenei            (kip - kippen)
  • dievenstreek    (dief - dieven)
  • apenstreek        (aap - apen)


Geen gebruik van tussenletters:

Je krijgt geen tussenletters (e)n als het eerste woord van de samenstelling:

1.            Geen zelfstandig naamwoord is                                                                                                                                                 Het eerste woord is bijv. een werkwoord of een bijvoeglijk naamwoord.

  • hogeschool
  • huilebalk


2.           Geen meervoud heeft

  • tarwebrood
  • hellevuur
  • gewetenloos
  • waterleiding
  • rijstebrij


3.           Alleen een meervoud op –s heeft            
  • aspergesoep

  • douchekraan           

                                                                                                

4.           Een meervoud op zowel –s als (e)n heeft

  • groenteboer       (groentes/groenten)
  • gemeentehuis   (gemeentes/gemeenten)
  • geboortecijfer    (geboortes/geboorten)
  • waardeloos          (waardes/waarden)


5.          Een versterking geeft                                                                                                                                                                      Met een versterking wordt bedoeld hoe leuk, hoe goed, etc. iets is.                                                                            De samenstelling moet dan wel helemaal een bijvoeglijk naamwoord zijn.

  • reuzeleuk
  • apetrots
  • beresterk


6.          Uniek is                                                                                                                                                                                                   Met uniek bedoelen we dat er  maar één van bestaat, bijv. in ons universum, in ons land, etc. 

  • maneschijn
  • Koninginnedag
  • zonnestraal


Let op: Er zijn ook samenstellingen waarin geen tussenletters worden gebruikt, die niet binnen één van bovenstaande regels vallen, zoals: nachtegaal, bruidegom, elleboog.

Samenstellingen goed geschreven,                  zo blijft taal helder en begrepen!
Krijn Taconiskade 346, 1087 Amsterdam
Alle rechten voorbehouden 2024
Mogelijk gemaakt door Webnode Cookies
Maak een gratis website. Deze website werd gemaakt met Webnode. Maak jouw eigen website vandaag nog gratis! Begin